Tweede spoortraject bij conflict: vaak geen oplossing 

Tweede spoor of eerste spoor? 

Stel je een situatie voor waarin werkgever en werknemer echt niet meer met elkaar door één deur kunnen en de werknemer zich met spanningsgerelateerde klachten heeft ziek gemeld. De klachten zijn reëel en medisch te bevestigen, en de werknemer is op dat moment niet inzetbaar voor het eigen werk. Beide partijen zien een terugkeer in het eigen bedrijf niet zitten, ook op langere termijn. 

Ze spreken daarom af om via een bureau een tweede spoortraject in te zetten: re-integratie bij een andere werkgever. Tegelijk stoppen ze met de pogingen tot terugkeer in het eerste spoor (het eigen werk). De Wet verbetering poortwachter verplicht werkgever en werknemer echter om er samen alles aan te doen om de werknemer zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen, bij voorkeur in het eigen werk of anders bij de eigen werkgever. 1 Het onderliggende arbeidsconflict blijft in deze route vaak onopgelost. 

De rol van bedrijfsarts en arbeidsdeskundige 

Hier schuilt een aantal risico's. Een tweede spoortraject moet worden onderbouwd door de bedrijfsarts, die de belastbaarheid van de werknemer beoordeelt, en door een arbeidsdeskundige, die kijkt of er nog passende alternatieven zijn bij de eigen werkgever. 

Ervan uitgaande dat dit is gebeurd, kan het goed zijn dat beiden werkgever en werknemer volgen. De gemoederen zijn immers zo hoog opgelopen dat het kansloos lijkt om deze mensen te dwingen verder samen te werken. Het advies luidt dan: ga het tweede spoor in en sluit het eerste spoor af. 

Toch is dat advies risicovol wanneer het conflict zelf niet is aangepakt. De STECR Werkwijzer Arbeidsconflicten adviseert bedrijfsartsen juist om bij een arbeidsconflict tijdens ziekte aan te sturen op interventies die het conflict oplossen, zoals het inschakelen van een mediator of een korte afkoelingsperiode. 3 

De Poortwachtertoets en het risico op een loonsanctie 

Nu kan het zo zijn dat een jaar later, na twee ziektejaren, er geen resultaat is uit het tweede spoor. Het succespercentage van tweedespoorbureaus ligt in de praktijk laag. Het UWV beoordeelt dan de werknemer en de situatie via de RIV-toets (Re-integratieverslag-toets). 2 

Het UWV ziet dan mogelijk een veel belastbaardere werknemer dan een jaar eerder, en kan van mening zijn dat zo'n werknemer prima bij de eigen werkgever moet kunnen werken. Een ruzie is daarvoor geen excuus, vindt het UWV, tenminste als er niet alles aan is gedaan om die ruzie op te lossen. 

Concludeert het UWV dat de re-integratie-inspanningen onvoldoende waren, dan volgt een loonsanctie: de werkgever moet het loon maximaal een extra jaar doorbetalen. 1,2 Wie een tweede spoortraject bij conflict inzet zonder eerst het conflict aan te pakken, loopt dus een reëel financieel risico. 

Waarom mediation vaak wél werkt bij een conflict 

Mensen gaan een conflict graag uit de weg. Een tweede spoortraject voelt als zo'n uitweg, maar is in werkelijkheid vaak een schijnoplossing: het onderliggende conflict blijft bestaan en het UWV rekent je daar later op af. 

Bij een conflict is het inzetten van mediation in een vroeg stadium zeer effectief. Het leidt in veel gevallen tot een uitkomst waar beide partijen achter kunnen staan, of dat nu een werkbare terugkeer is of een nette exit mediation bij ziekte. Zo voorkom je dat een verstoorde arbeidsrelatie pas na twee jaar en een loonsanctie tot een oplossing komt. 

Belangrijk is dat mediation en re-integratie elkaar niet uitsluiten. Juist door het conflict eerst op te lossen, ontstaat ruimte voor een reële beoordeling van de belastbaarheid en de re-integratiekansen, precies wat het UWV bij de Poortwachtertoets van je verwacht. 

Haal voordeel uit je conflict 

Result ADR heeft de tools en de expertise in huis om een conflict in goede banen te leiden, met een slagingspercentage van rond de 90% en een doorlooptijd van doorgaans minder dan zes weken. We maken graag off- of online kennis. 

Twijfel je of een tweede spoortraject in jouw situatie verstandig is, of wil je het conflict eerst goed aanpakken? Neem contact met ons op voor een gratis oriëntatiegesprek; we nemen zo snel mogelijk contact met je op. 

Bronvermelding

1. Arboportaal, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Wat staat in de Wet verbetering poortwachter? (geraadpleegd 2026). https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/verzuim-en-re-integratie/re-integratie-en-wet-verbetering-poortwachter/wat-staat-in-de-wet-verbetering-poortwachter 

2. UWV, Werkwijzer Poortwachter (1 augustus 2022). https://www.uwv.nl/assets-kai/files/70c51464-322e-45e7-8ec2-e6b073cd784d/werkwijzer-poortwachter.pdf 

3. STECR (Stichting Expertisecentrum Participatie), Werkwijzer Arbeidsconflicten. https://www.stecr.nl