Pendelmediation — wat is het en wanneer zet je het in?

Wat is pendelmediation?

Pendelmediation is een vorm van mediation waarbij de partijen niet fysiek samen aan tafel zitten. In plaats daarvan beweegt de mediator — als een slinger — afwisselend tussen de twee partijen heen en weer. De mediator voert vertrouwelijke gesprekken met elke partij apart en brengt zo de standpunten, belangen en emoties in kaart.

Pendelmediation wordt ook wel shuttle mediation of pendel mediation (los geschreven) genoemd. De aanpak is hetzelfde.

Wanneer kies je voor pendelmediation?

Pendelmediation is bij uitstek geschikt in situaties waarbij een gezamenlijk gesprek (nog) niet mogelijk is. Dat is het geval wanneer:

• de emoties zo hoog zijn opgelopen dat partijen niet in dezelfde ruimte kunnen zitten

• één van de partijen aangeeft niet tegenover de ander te kunnen of willen zitten

• er sprake is van een ernstig verstoorde verhouding, bijvoorbeeld na langdurig conflict of grensoverschrijdend gedrag

• een eerste gezamenlijk gesprek eerder is mislukt

Pendelmediation is geen alternatief van mindere kwaliteit. Het is een bewuste methodische keuze die in veel gevallen juist effectiever is dan een gezamenlijke sessie, omdat partijen vrijer kunnen spreken.

Hoe verloopt een pendelmediation?

De mediator start met een intakegesprek met elke partij apart. Daarin worden de belangen, wensen en grenzen in kaart gebracht. Vervolgens pendelt de mediator tussen de partijen en brengt — binnen de grenzen van de vertrouwelijkheid — voorstellen en tegenvoorstellen over.

Dit gaat net zo lang door totdat er een akkoord is bereikt of totdat duidelijk is dat een akkoord niet mogelijk is. Als er een oplossing wordt gevonden, worden de afspraken vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst of afsprakendocument. De afspraken zijn juridisch bindend.

Voorbeeld uit de praktijk

Onderstaand verhaal illustreert hoe pendelmediation in de praktijk werkt. Het gaat over een arbeidsconflict bij een makelaarskantoor waarbij een gezamenlijk gesprek geen optie was.

Een klein makelaarskantoor wordt in 2009 overgenomen door twee jonge makelaars. Eén van hen had ongeveer tien jaar geleden een periode bij het kantoor in loondienst gewerkt. Naast een receptioniste/telefoniste en een jonge medewerkster voor de administratie was er een makelaar in dienst, een dame van 61 jaar, die al dertig jaar in dienst was. Ze had met één van haar nieuwe werkgevers als collega's gewerkt.

Deze samenwerking was destijds al moeizaam en ze verzuchtte dat ze blij was toen hij zijn vertrek aankondigde. Partijen hadden beiden gevraagd om een apart voorgesprek. Tijdens deze gesprekken werd duidelijk dat de werkgever de voorkeur had om de arbeidsrelatie te herstellen, waaraan vooral een financieel belang ten grondslag lag. De werkneemster gaf aan niet meer terug in haar functie te kunnen en te willen. Ze voelde zich te vernederd en gekwetst, maar wilde wel meewerken aan een oplossing — mits ze niet fysiek met de werkgever aan tafel hoefde te zitten.

Ik stelde een pendelmediation voor waarbij ik hen voorhield dat dan over exit gepraat zou worden. Na een paar dagen bedenktijd gaven beide makelaars en de werkneemster aan een poging te willen doen.

Op vrijdagmiddag verscheen de werkneemster, vergezeld van haar echtgenoot en een juridisch adviseur. Er werd vijf uur lang onderhandeld over de beëindigingsvergoeding en het concurrentie- en relatiebeding. Steeds opnieuw verscheen ik in de kamer van één van de partijen met een voorstel of tegenvoorstel.

Om 18:30 uur werd een eerste afspraak vastgelegd en ondertekend over de hoogte van de beëindigingsvergoeding. Een concept vaststellingsovereenkomst volgde per e-mail.

De werkneemster vertrok met tranen in haar ogen. Ze had nooit gedacht dat het zou lukken. De twee makelaars bedankten de mediator omstandig — ze hadden nog nooit gehoord van pendelmediation, maar zouden het van harte aanbevelen aan collega's.

Veelgestelde vragen over pendelmediation

Wat is het verschil tussen pendelmediation en gewone mediation?

Bij gewone mediation zitten beide partijen samen aan tafel, begeleid door de mediator. Bij pendelmediation zitten partijen in aparte ruimtes en communiceert de mediator afwisselend met ieder. De aanpak verschilt, het doel is hetzelfde: tot een duurzame oplossing komen.

Is pendelmediation even succesvol als reguliere mediation?

Ja. De slagingskans van pendelmediation is vergelijkbaar met die van reguliere mediation. Bij Result ADR lossen we 91% van alle mediations op, inclusief pendelmediations.

Wie betaalt de pendelmediation?

De kosten worden doorgaans gedeeld of door de werkgever gedragen. De mediator bespreekt dit bij de start van het traject. Pendelmediation is door de extra reistijd van de mediator soms iets kostbaarder dan een gezamenlijke sessie.

Kan ik pendelmediation aanvragen als werknemer?

Ja. Zowel werkgever als werknemer kunnen een pendelmediation aanvragen. Neem contact op met onze casemanager — die bespreekt vrijblijvend wat de beste aanpak is voor jullie situatie.