Mensen verlaten geen banen. Ze verlaten conflicten.

Dit verhaal is geen uitzondering. En precies dat wordt bevestigd in een onderzoek uit Jordanië:
“Organizational Conflicts in Hospitals and Their Impact on Employee Turnover.” Hoewel het onderzoek ver weg lijkt, voelt het verrassend dichtbij. Want de dynamiek die het blootlegt, is precies wat we in Nederlandse zorginstellingen dagelijks zien.

Wat het onderzoek laat zien — in gewone mensentaal

Het onderzoek keek naar conflicten in ziekenhuizen en stelde één vraag: Welke conflicten zorgen ervoor dat mensen vertrekken?

De antwoorden zijn pijnlijk herkenbaar:

1. Botsingen met leidinggevenden duwen mensen intern weg

Veel zorgmedewerkers willen hun vak niet opgeven. Maar als de relatie met hun leidinggevende verhardt, vragen ze overplaatsing aan. Weg van het conflict, maar nog niet weg uit het ziekenhuis.

2. Conflicten met het topmanagement duwen mensen helemaal de deur uit

Wanneer medewerkers het gevoel hebben dat “de organisatie” hen niet ziet of hoort, is de grens snel bereikt. Dat is het moment waarop goede mensen vertrekken — voorgoed.

3. Conflicten met collega’s of patiënten zijn zelden de reden dat iemand weggaat

Het echte breekpunt ligt bijna altijd hoger in de organisatie.

Het onderzoek laat daarmee iets essentieels zien: Niet de zorginhoud, maar de relationele en organisatorische omgeving bepaalt of mensen blijven.

Waarom dit zo relevant is voor de Nederlandse zorg

De Nederlandse zorgsector kampt met een structureel personeelstekort. We kunnen ons geen onnodige uitstroom veroorloven. Toch blijkt ook hier dat medewerkers vaak vertrekken vanwege:

• langdurige spanningen,

• slecht gevoerde gesprekken,

• gebrek aan erkenning,

• misverstanden die nooit zijn uitgesproken,

• leidinggevenden die worstelen met conflict.

En terwijl we miljoenen investeren in werving, employer branding en werkdrukverlaging…
blijft conflictvaardigheid één van de meest onderbelichte thema’s in de zorg.

Wat dit vraagt van zorgbestuurders

De les uit het onderzoek is helder:

1. Conflicten verdwijnen niet vanzelf: Ongesproken spanning wordt bijna altijd vertrek.

2. Leidinggevenden moeten kunnen omgaan met conflict: Het is geen luxe, maar een strategische noodzaak.

3. Vroegtijdige begeleiding is veel goedkoper dan herstel achteraf: Eén goed gesprek kan soms een medewerker behouden — en een team helen.

Tot slot

Zorgmedewerkers verlaten zelden hun professie. Ze verlaten systemen die niet helpen om spanning bespreekbaar te maken. Het onderzoek van Al-Khasawneh & Abu Khadar laat zien dat conflict niet het probleem is — maar het gebrek aan professionele omgang ermee wél.