Geheimhouding bij mediation: hoe vertrouwelijkheid werkt 

Wat zijn de regels voor geheimhouding bij mediation? 

De geheimhouding bij mediation rust op drie kernregels. Ten eerste geldt de geheimhouding alleen voor nieuwe informatie die tijdens de mediation wordt gedeeld. Wat je ook zonder de mediation al wist of had kunnen weten, valt er niet onder. Ten tweede blijft de geheimhouding gelden nadat de mediation is afgelopen: er komt geen moment waarop de afspraken vervallen. Ten derde kan de geheimhouding alleen worden aangepast als iedereen daarmee instemt, inclusief de mediator. 

Deze regels zijn vastgelegd in het MfN-Mediationreglement, dat de meeste professionele mediators in Nederland hanteren. Artikel 7 bepaalt dat partijen en de mediator geen mededelingen doen aan derden, ook niet aan een rechter of arbiter, over het verloop van de mediation, de ingenomen standpunten en de gedeelde informatie 1. 

Dat de mediator zelf meetekent voor de geheimhouding heeft een praktische kant. Vraagt een van de partijen achteraf of de mediator een uitzondering wil maken, dan kan de mediator dat weigeren. De geheimhouding beschermt namelijk iedereen aan tafel, niet alleen degene die haar op dat moment wil opzijzetten. 

Waarom geheimhouding bij mediation zo belangrijk is 

Een conflict oplossen vraagt dat mensen zich kwetsbaar durven opstellen. Ze moeten kunnen erkennen dat ze een fout hebben gemaakt, een voorstel kunnen doen zonder dat het later tegen hen wordt gebruikt, en emoties kunnen tonen die ze in een rechtszaal zouden verbergen. Die openheid ontstaat alleen als iedereen weet dat het gesprek binnen de kamer blijft. 

Vertrouwelijkheid creëert met andere woorden psychologische veiligheid. Zeg je in een mediation dat je bereid bent tot een compromis, dan mag dat niet in een latere procedure als bewijs van je zwakte opduiken. Juist die zekerheid maakt dat partijen bewegen. Dit is een van de redenen dat mediation vaak sneller tot een oplossing leidt dan een gang naar de rechter. 

Wat valt er wel en niet onder de geheimhouding bij mediation? 

Niet alles rond een mediation is geheim. Twee vragen komen in de praktijk het vaakst terug. 

Valt het bestaan van de mediation zelf onder de geheimhouding? Nee. Dat je met iemand in mediation zit, mag je in beginsel gewoon vertellen. De geheimhouding beschermt de inhoud van het gesprek, de standpunten, voorstellen en gedeelde stukken, niet het simpele feit dat er wordt gepraat. Wil je ook het bestaan geheimhouden, dan moeten partijen dat apart afspreken. 

Valt de vaststellingsovereenkomst onder de geheimhouding? De eindafspraak die je ondertekent, is bedoeld om nagekomen te worden en moet dus zo nodig bij de rechter kunnen worden ingebracht. De vaststellingsovereenkomst valt daarom in de regel niet onder de geheimhouding, tenzij partijen uitdrukkelijk anders overeenkomen. Zo'n overeenkomst is juridisch geregeld in artikel 7:900 van het Burgerlijk Wetboek 2. Wil je precies weten hoe zo'n traject verloopt, lees dan de 6 stappen in een mediationtraject. 

Wat betekent geheimhouding bij mediation voor anderen? 

Mag ik de mediation met mijn partner bespreken? Formeel geldt de geheimhouding ook naar je thuisfront. Tegelijk begrijpt iedere mediator dat je een belangrijk gesprek niet volledig kunt afsluiten van de mensen die je vertrouwt. In de praktijk is de afspraak vaak dat je op hoofdlijnen met een vertrouweling mag sparren, zolang je die persoon ook aan geheimhouding bindt en geen gevoelige details over de andere partij naar buiten brengt. 

Twijfel je hoe ver je mag gaan, bespreek het dan expliciet aan tafel. Een goede mediator maakt hier aan het begin heldere afspraken over, zodat er achteraf geen misverstanden ontstaan. 

Wat gebeurt er als iemand de geheimhouding doorbreekt? 

De juridische gevolgen. Wie de geheimhouding schendt, pleegt wanprestatie en is in beginsel aansprakelijk voor de schade die daaruit volgt. In de praktijk is die schade alleen lastig te bewijzen: hoeveel nadeel heb je precies geleden doordat de ander iets heeft doorverteld? Dat maakt een schadeclaim niet altijd eenvoudig. 

Belangrijker is dat de geheimhouding standhoudt bij de rechter. Nederlandse rechters behandelen de geheimhoudingsafspraak als een geldige bewijsovereenkomst en sluiten informatie uit de mediation als bewijs uit, zelfs tegenover henzelf. De Rechtbank Den Haag oordeelde al dat partijen zich rechtsgeldig hadden verplicht tot geheimhouding die ook in de gerechtelijke procedure gold 3. 

Kun je een boetebeding afspreken? Ja. Om te voorkomen dat je bij een schending moet aantonen wat je schade is, kunnen partijen een boetebeding opnemen. Wie de geheimhouding doorbreekt, verbeurt dan een vooraf afgesproken bedrag, ongeacht de bewijsbare schade. Dat verlaagt de drempel om je recht te halen aanzienlijk. 

De praktische gevolgen. Naast het juridische speelt er iets menselijks. Wie de geheimhouding schendt, verspeelt het vertrouwen dat nodig is om er samen uit te komen. Vaak is dat een groter verlies dan welke boete ook, want zonder vertrouwen strandt de oplossing van het conflict alsnog. 

Hoe omzeil je de geheimhouding na een onderhandeling? 

Tot slot de beloofde tip voor als je er in een mediation niet uitkomt. Stel: je hebt een laatste, redelijk voorstel gedaan, maar de ander wees het af en de mediation loopt vast. Alles wat je aan tafel zei, valt onder de geheimhouding en mag je later niet gebruiken. Toch wil je dat de andere partij, en straks misschien een rechter, weet hoe redelijk je bent geweest. 

De oplossing is eenvoudig: doe je laatste voorstel na afloop van de mediation nog eens schriftelijk, buiten de vertrouwelijke setting om. Dat nieuwe voorstel valt niet onder de geheimhouding en kun je wél inbrengen. Zo laat je zien dat je tot het laatste moment een redelijke oplossing hebt aangeboden, zonder de spelregels te schenden. 

Kom je er ondanks alles niet uit, dan zijn er nog andere routes. Denk aan arbitrage of bindend advies als vervolg op een vastgelopen traject. 

Result ADR en de geheimhouding bij mediation 

Bij Result ADR werken we volgens het MfN-Mediationreglement, zodat je zeker weet dat alles wat je bespreekt vertrouwelijk blijft. Onze mediators maken aan het begin heldere afspraken over de geheimhouding, zodat iedereen met een gerust hart open kan zijn. Met een slaagpercentage van rond de 90 procent en een gemiddelde doorlooptijd van minder dan zes weken helpen we conflicten snel en zorgvuldig oplossen. 

Wil je weten of mediation past bij jouw situatie, of heb je een vraag over geheimhouding? Neem gerust contact met ons op, we denken vrijblijvend met je mee. 

Bronvermelding

1. Mediatorsfederatie Nederland (MfN), MfN-Mediationreglement, Artikel 7 Geheimhouding (2017). https://mfnregister.nl/mediators/ 

2. Burgerlijk Wetboek Boek 7, Artikel 900, Vaststellingsovereenkomst. wetten.overheid.nl. https://wetten.overheid.nl/BWBR0005290/ 

3. Rechtbank Den Haag, Geheimhouding mediationovereenkomst houdt stand bij de rechter (2011). IT&Recht. https://www.itenrecht.nl/artikelen/geheimhouding-mediation-overeenkomst-houdt-stand-bij-rechter