)
Wat conflict op de werkvloer kost, ook in Nederland
Veel organisaties zien conflict nog steeds als iets "lastigs", maar niet als iets met grote financiële impact. Toch laat onderzoek een ander beeld zien: de kosten van conflict op de werkvloer lopen hoog op, via verzuim, verloop en verloren productiviteit.
Een uitgebreid onderzoek van ACAS (het Britse equivalent van werkgevers- en werknemersbemiddeling) berekende dat conflict Britse werkgevers £ 28,5 miljard per jaar kost, bijna € 33 miljard, ofwel ruim € 1.100 per werknemer per jaar.1 Dat is geen Engelse uitzondering. Het is relevant voor iedere werkgever die mensen in dienst heeft, dus ook in Nederland.
Door Felix Merks, Result ADR
15-12-2025
4 min. leestijd
Wat maakt conflict op de werkvloer zo duur?
Het ACAS-onderzoek laat zien dat de conflictkosten vooral samenvallen met vier processen die we ook in Nederlandse organisaties dagelijks zien.1
1. Verzuim door conflict. Conflictgerelateerd ziekteverzuim kost in het VK ruim £ 2,2 miljard. In Nederland becijferde TNO dat verzuim door werkstress werkgevers ongeveer € 3,1 miljard per jaar kost, en dat één werkstressgerelateerd verzuimgeval al snel rond de € 11.000 per werknemer ligt.2 Bij langdurig spanningsverzuim loopt dit verder op.
2. Verloop en ontslag. Dit is de grootste kostenpost. In het VK verlieten jaarlijks bijna een half miljoen werknemers hun baan door conflict.1 In Nederland kost de vervanging van één medewerker al gauw € 10.000 tot € 50.000 aan werving, onboarding en productiviteitsverlies. In de praktijk zien wij dat conflict een van de meest genoemde redenen is voor stille uitstroom.
3. Presenteïsme. Mensen zitten wél op hun werk, maar functioneren niet. ACAS schat de kosten hiervan op £ 590 miljoen tot £ 2,3 miljard.1 In Nederland is presenteïsme nauwelijks zichtbaar in verzuimrapportages, maar de productiviteitsprijs is enorm.
4. Formele procedures. Klachten, disciplinaire trajecten en juridische stappen vormen een klein percentage van de totale kosten, maar zijn extreem duur per geval.1 Nederland verschilt daarin niet veel: zodra advocaten, bedrijfsartsen of mediators bij escalatie worden betrokken, zijn de kosten al hoog, en de schade in vertrouwen nog hoger. Wil je weten wanneer een arbeidsmediator uitkomst biedt in plaats van een advocaat, dan loont het om die afweging vroeg te maken.
De belangrijkste conclusie: wachten maakt alles duurder
ACAS waarschuwt dat conflicten die niet vroegtijdig worden opgepakt exponentieel duurder worden.1 Informele gespreksbegeleiding of mediation kost honderden euro's, terwijl ontslag, verzuim, re-integratie, verloop en reputatieschade vaak oplopen tot tienduizenden euro's.
Of, zoals een HR-directeur mij ooit zei: "We hadden drie maanden eerder moeten bellen. Nu is het een organisatiebrede schadepost geworden." Wil je een indruk van de investering aan de andere kant van de weegschaal, lees dan wat een mediator kost.
Waarom deze cijfers relevant zijn voor Nederlandse werkgevers
Nederland heeft zijn eigen regels en cultuur, maar de onderliggende dynamiek is hetzelfde. Onze hoge arbeidskosten maken verzuim duur; de krapte op de arbeidsmarkt maakt verloop nóg duurder. Het CBS registreert bovendien een ziekteverzuim dat de afgelopen jaren rond het hoogste niveau in drie decennia ligt, elke vermijdbare verzuimdag telt dus dubbel.3
Daarbij stellen we in Nederland hoge eisen aan welzijn, veiligheid en professionaliteit, waardoor slecht conflictmanagement direct reputatie en vertrouwen raakt. En omdat we nauwelijks aandacht besteden aan conflictvaardigheid, is escalatie eerder regel dan uitzondering.
Veel Nederlandse werkgevers investeren wel in leiderschap, strategie of vitaliteit, maar niet in conflictvaardigheid, terwijl conflict áltijd voorkomt, en altijd kost.
Wat organisaties nu kunnen doen
De les uit het ACAS-rapport is helder: conflicten moeten niet worden genegeerd, maar vroegtijdig, professioneel en systematisch worden begeleid.1 Dat begint bij vroegsignalering van spanningen, gespreksbegeleiding en mediation, conflictvaardigheidstraining voor leidinggevenden, en het inrichten van een gezonde conflictcultuur.
Zoek je concrete handvatten voor het moment zelf, lees dan conflict op het werk: wat kun je doen. Want het enige dat écht duur is, is niks doen.
Veelgestelde vragen over de kosten van conflict
Wat kost een conflict op de werkvloer gemiddeld? Een harde landelijke prijs bestaat niet, maar de bouwstenen wél: een dag verzuim, een vertrekkende medewerker en verloren productiviteit lopen samen al snel op tot duizenden tot tienduizenden euro's per geval. ACAS komt in het VK uit op ruim € 1.100 per werknemer per jaar.1
Bespaart mediation echt geld? Ja, vooral door vroeg in te grijpen. Een mediationtraject kost een fractie van een ontslagprocedure, langdurig verzuim of het vervangen van een medewerker. De grootste besparing zit in het voorkomen van escalatie.
Wil je weten hoe jouw organisatie conflictvaardiger wordt?
Het volledige ACAS-rapport "Estimating the Costs of Workplace Conflict" (2021) is vrij toegankelijk en de moeite van het lezen waard.1
Denk je met deze cijfers na over je eigen organisatie? Wij denken graag met je mee over vroegsignalering, mediation en een gezonde conflictcultuur. Neem contact op met Result ADR om vrijblijvend te sparren.
Bronvermelding
1. Saundry, R. & Urwin, P., Estimating the Costs of Workplace Conflict (2021). ACAS. https://www.acas.org.uk/estimating-the-costs-of-workplace-conflict
2. TNO, Verzuimkosten door werkstress lopen op tot 3,1 miljard (2020). https://www.tno.nl/nl/newsroom/2020/11/verzuimkosten-werkstress-lopen-3-1/
3. CBS, Ziekteverzuim werknemers; bedrijfstak en vestigingsgrootte (StatLine). https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/83130NED
Haal voordeel uit je conflict
Result ADR heeft de tools en expertise in huis om conflict in goede banen te leiden. We maken graag off- of online kennis. Bel ons of laat je gegevens achter en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.