)
Waarom wachten met mediation tot het te laat is?
Een blog over arbeidsconflicten, de escalatieladder van Glasl en de kracht van tijdige mediation, geschreven door onze mediator Bart Strijbos.
Ik zie het keer op keer gebeuren: werkgevers en werknemers die pas bij de mediator aankloppen als de brug tussen hen al in brand staat. Wanneer standpunten zijn verhard, misverstanden zich hebben opgehoopt en de emoties hoog zijn opgelopen. En dat is zonde. Niet alleen omdat het conflict dan moeilijker op te lossen is, maar vooral omdat er vaak al lange tijd signalen waren dat het misging. Als deze signalen op tijd waren opgepakt, had dat veel leed en kosten kunnen besparen.
19-2-2025
4 min. leestijd
De escalatieladder van Glasl: hoe het misgaat
De Oostenrijkse conflictwetenschapper Friedrich Glasl heeft prachtig inzichtelijk gemaakt hoe conflicten escaleren in zijn beroemde ‘escalatieladder’. In negen fasen beschrijft hij hoe een meningsverschil zich kan ontwikkelen tot een destructieve strijd. In het begin (fase 1-3) is er nog ruimte voor rationele gesprekken en win-winoplossingen. Maar naarmate het conflict vordert (fase 4-6), gaan partijen elkaar als het probleem zien en ontstaat er wantrouwen. En als het conflict helemaal uit de hand loopt (fase 7-9), dan zijn mensen bereid de ander schade toe te brengen, zelfs als het hen zelf ook pijn doet. Je leest het goed: de ander moet dan ten gronde gaan – zelfs als men er daardoor zelf ook slechter vanaf komt.
De ironie? Veel arbeidsconflicten die ik begeleid, hadden kunnen blijven steken in de eerste fasen – of zelfs kunnen worden voorkomen – als men eerder aan tafel was gegaan. Maar in de praktijk wordt mediation vaak pas ingeschakeld als de betrokkenen al veel te hoog op Glasl’s ladder zijn geklommen. Dan is de vraag niet meer: ‘Hoe lossen we dit samen op?’, maar eerder: ‘Hoe komen we hier nog enigszins fatsoenlijk uit?’
Waarom wachten we zo lang met mediation?
Waarom wordt mediation niet veel eerder ingezet? Een paar veelvoorkomende redenen:
Het valt vast mee: veel werkgevers en werknemers denken (of hopen) dat het conflict vanzelf oplost. Maar in de tussentijd bouwen irritaties zich op.
Trots en angst: niemand geeft graag toe dat er een probleem is. Angst voor gezichtsverlies of negatieve gevolgen houdt mensen tegen om aan de bel te trekken.
Onwetendheid: veel mensen weten simpelweg niet dat mediation in een vroeg stadium veel effectiever is. Ze denken pas aan een mediator als een advocaat het adviseert – en dan is de schade vaak al groot.
Mediation als brandpreventie
Vergelijk het met een beginnend brandje in huis. Niemand wacht tot de vlammen uit het dak slaan voordat de brandweer wordt gebeld. De meeste uitslaande branden kun je voorkomen door vroegtijdig in te grijpen.
Precies zo werkt het met mediation. Het is geen laatste redmiddel, maar een krachtig instrument om escalatie te voorkomen.
Door in een vroeg stadium een neutrale derde in te schakelen, kunnen misverstanden worden uitgepraat voordat ze uitgroeien tot onoverbrugbare kloven.
Ik pleit er dan ook voor dat bedrijven mediation standaard opnemen in hun conflictmanagement. Niet als sluitstuk, als laatste redmiddel, maar als vast onderdeel van het HR-beleid. Een veilige setting waarin beide partijen zich gehoord voelen, kan wonderen doen en daarmee zowel ziekte als juridisch getouwtrek voorkomen.
Een uitnodiging voor alle werkgevers
Dus, ben je werkgever en merk je dat de samenwerking met een medewerker begint te schuren? Of ben je werknemer en voel je dat het contact met je leidinggevende steeds stroever verloopt? Wacht dan niet tot het te laat is. Pak de signalen op tijd op en schakel een gespreksbegeleider in. Niet pas als alles in de fik staat, maar al veel eerder, in de fase waarin het nog lukt om samen een oplossing te vinden.
Want laten we eerlijk zijn: een goede werkrelatie is toch veel te waardevol om zomaar verloren te laten gaan?
Krijg hulp bij jouw arbeidsconflict
Result ADR heeft de tools en expertise in huis om arbeidsconflict in goede banen te leiden. We maken graag off- of online kennis. Bel ons of laat je gegevens achter en Bart neemt zo snel mogelijk contact met je op.